Wielu właścicieli i miłośników psów zastanawia się, czy border collie ma włosy, czy sierść. To pytanie, choć pozornie proste, kryje w sobie klucz do zrozumienia specyfiki okrywy włosowej tej rasy i jest niezwykle ważne dla jej prawidłowej pielęgnacji oraz zdrowia. Rozwianie tych wątpliwości pomoże Ci lepiej zadbać o swojego pupila.
Border Collie ma sierść klucz do zrozumienia jej pielęgnacji
- Border collie ma sierść dwuwarstwową, składającą się z włosa okrywowego i podszerstka, w przeciwieństwie do psów "z włosami", które nie posiadają podszerstka.
- Podszerstek pełni funkcję termoizolacyjną, chroniąc psa przed zimnem, upałem i wilgocią.
- W rasie występują dwie odmiany sierści: półdługa (rough) i krótka (smooth), obie z gęstym podszerstkiem.
- Border collie intensywnie linieje dwa razy w roku, co wymaga regularnego i dokładnego wyczesywania.
- Pielęgnacja opiera się na regularnym szczotkowaniu; kategorycznie zabrania się strzyżenia lub golenia sierści.
- Rasa nie jest hipoalergiczna, a alergenem jest białko w naskórku i ślinie, rozprzestrzeniające się z liniejącą sierścią.
Włos czy sierść? Rozwiewamy wątpliwości dotyczące okrywy Border Collie
Dlaczego to pytanie nurtuje tak wielu miłośników rasy?
Kwestia "włosów" czy "sierści" u psów jest źródłem wielu nieporozumień, głównie ze względu na potoczne użycie tych terminów. Często słyszymy, że niektóre rasy "mają włosy", co zazwyczaj odnosi się do psów, które linieją mniej intensywnie i których okrywa włosowa przypomina ludzkie włosy. To właśnie ta nieprecyzyjna terminologia sprawia, że właściciele border collie, widząc ich bujną szatę, zastanawiają się, do której kategorii należy ich pupil.
Krótka odpowiedź, która wyjaśnia wszystko: Border Collie ma sierść
Aby rozwiać wszelkie wątpliwości, od razu powiem jasno: border collie ma sierść. Ich okrywa włosowa jest typową sierścią dwuwarstwową, a nie "włosami" w potocznym rozumieniu, które charakteryzują rasy takie jak yorkshire terrier czy shih tzu.
Sierść kontra "włosy" na czym polega kluczowa różnica u psów?
Kluczowa różnica między sierścią a potocznie nazywanymi "włosami" leży w budowie okrywy włosowej. Psy posiadające sierść, takie jak border collie, mają dwuwarstwową szatę. Składa się ona z włosa okrywowego (zewnętrznego) i gęstego podszerstka (wewnętrznego). Podszerstek jest miękki, wełnisty i pełni funkcje termoizolacyjne, chroniąc psa zarówno przed zimnem, jak i przegrzaniem, a także przed wilgocią.
Natomiast psy określane jako "mające włosy" charakteryzują się jednowarstwową okrywą, pozbawioną podszerstka (lub z bardzo znikomym podszerstkiem). Ich włos okrywowy rośnie w sposób ciągły, podobnie jak ludzkie włosy, i ma znacznie dłuższy cykl życia, co skutkuje minimalnym linieniem. Przykłady takich ras to wspomniany już yorkshire terrier, bichon frise czy pudel. Zrozumienie tej różnicy jest fundamentalne dla właściwej pielęgnacji.
- Sierść: Dwuwarstwowa (włos okrywowy + podszerstek), gęsty podszerstek, intensywne linienie sezonowe, funkcja termoizolacyjna.
- "Włosy": Jednowarstwowa (brak podszerstka), ciągły wzrost, minimalne linienie, mniejsza termoizolacja.

Sekrety podwójnej szaty: budowa sierści Border Collie
Warstwa pierwsza: Włos okrywowy tarcza ochronna Twojego psa
Włos okrywowy u border collie to zewnętrzna warstwa ich szaty. Jest gęsty, a w dotyku może być twardy lub średnio twardy. Jego główną rolą jest ochrona skóry psa przed czynnikami zewnętrznymi, takimi jak deszcz, śnieg, brud, a także drobne urazy mechaniczne. Działa jak naturalna tarcza, utrzymując skórę suchą i czystą.
Warstwa druga: Podszerstek naturalny termoregulator na każdą pogodę
Pod włosem okrywowym znajduje się podszerstek prawdziwy sekret komfortu termicznego border collie. Jest to warstwa miękkich, gęstych i wełnistych włosów, które przylegają bezpośrednio do skóry. Podszerstek pełni kluczową rolę w termoizolacji: zimą zatrzymuje ciepło, chroniąc psa przed mrozem, natomiast latem działa jak izolator, zapobiegając przegrzewaniu się organizmu. Dodatkowo, gęsty podszerstek chroni skórę przed wilgocią, nie dopuszczając do jej przemoczenia.
Czy budowa sierści różni się u poszczególnych odmian Border Collie?
Niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z border collie krótko-, czy długowłosym, podstawowa budowa sierści pozostaje taka sama. Obie odmiany posiadają dwuwarstwową szatę z gęstym podszerstkiem. Różnica polega jedynie na długości i obfitości włosa okrywowego, ale funkcja i obecność podszerstka są niezmienne.
Dwie odsłony rasy: sierść krótko- i długowłosa
Border Collie krótkowłosy (Smooth): Elegancja i praktyczność w jednym
Odmiana krótkowłosa, znana jako "smooth", charakteryzuje się gładką, przylegającą do ciała sierścią. Włos okrywowy jest krótki, ale nadal gęsty, a pod nim znajduje się obfity podszerstek. Ta odmiana jest często wybierana przez osoby ceniące sobie nieco mniej wymagającą pielęgnację pod kątem kołtunów, choć nadal wymaga regularnego wyczesywania podszerstka.
Border Collie długowłosy (Rough): Efektowna kryza i puszysty ogon
Odmiana półdługa, czyli "rough", jest bardziej powszechna i rozpoznawalna. Jej sierść jest obfitsza i dłuższa, tworząc charakterystyczną kryzę na szyi, "portki" na udach oraz piękne pióro na ogonie. Ta długa i efektowna szata, podobnie jak u odmiany krótkowłosej, również skrywa gęsty podszerstek, który wymaga szczególnej uwagi podczas pielęgnacji.
Która odmiana wymaga bardziej intensywnej pielęgnacji?
Chociaż obie odmiany border collie posiadają podszerstek i wymagają regularnego wyczesywania, to odmiana długowłosa (rough) zazwyczaj potrzebuje więcej uwagi. Dłuższy włos okrywowy jest bardziej podatny na tworzenie się kołtunów, zwłaszcza za uszami, pod pachami i na "portkach". Właściciele długowłosych border collie muszą poświęcić więcej czasu na dokładne rozczesywanie, aby zapobiec filcowaniu się sierści, podczas gdy odmiana krótkowłosa jest pod tym względem nieco łatwiejsza w utrzymaniu. Jednak w obu przypadkach, regularne usuwanie martwego podszerstka jest absolutnie kluczowe.

Linienie u Border Collie: przygotuj się na "festiwal kłaczków"
Kiedy i dlaczego Border Collie najintensywniej gubi sierść?
Border collie, jak wiele ras z podszerstkiem, linieje intensywnie. Najbardziej zauważalne okresy linienia przypadają dwa razy w roku: wiosną i jesienią. Wiosną pies pozbywa się gęstego, zimowego podszerstka, aby przygotować się na cieplejsze miesiące, natomiast jesienią zrzuca lżejszą letnią szatę, by zrobić miejsce dla grubszej, zimowej warstwy. Poza tymi okresami również gubi sierść, ale w znacznie mniejszym stopniu. To naturalny proces adaptacji do zmieniających się temperatur, który pozwala psu utrzymać optymalną termoregulację.
Czy da się ograniczyć ilość sierści w domu? Sprawdzone metody
Całkowite wyeliminowanie sierści border collie z domu jest niemożliwe, ale możesz znacznie ograniczyć jej ilość. Kluczem jest regularne i częste wyczesywanie. Moje doświadczenie pokazuje, że:
- Poza okresami linienia, wyczesuj psa 2-3 razy w tygodniu.
- W okresach intensywnego linienia, wyczesuj psa nawet codziennie. To pomoże usunąć martwy podszerstek, zanim opadnie na podłogę czy meble.
- Używaj odpowiednich narzędzi, które skutecznie usuwają podszerstek, nie uszkadzając włosa okrywowego.
- Regularne odkurzanie i czyszczenie tapicerki również pomoże utrzymać porządek.
Nietypowe wypadanie sierści kiedy powinno Cię to zaniepokoić?
Chociaż linienie jest naturalne, warto być czujnym. Jeśli zauważysz nadmierne, miejscowe wypadanie sierści, pojawienie się łysych placków, zaczerwienienia skóry, świąd lub inne niepokojące zmiany poza typowymi okresami linienia, niezwłocznie skonsultuj się z weterynarzem. Może to być sygnał problemów zdrowotnych, takich jak alergie, pasożyty, niedobory żywieniowe czy choroby skóry.

Praktyczny poradnik pielęgnacji sierści Border Collie
Niezbędnik właściciela: Jakie szczotki i grzebienie wybrać?
Posiadanie odpowiednich narzędzi to podstawa skutecznej pielęgnacji sierści border collie. Oto mój niezbędnik:
- Szczotka pudlówka: Idealna do ogólnego rozczesywania włosa okrywowego i delikatnego usuwania luźnej sierści. Pomaga również w rozplątywaniu drobnych kołtunów.
- Grzebień metalowy o różnym rozstawie zębów: Niezastąpiony do precyzyjnego rozczesywania, zwłaszcza w miejscach podatnych na kołtunienie (za uszami, pod pachami, na "portkach"), szczególnie dla odmiany długowłosej.
- Furminator lub inne narzędzie do wyczesywania podszerstka: To absolutny must-have. Specjalnie zaprojektowane ostrza skutecznie usuwają martwy podszerstek, nie naruszając zdrowego włosa okrywowego. Używaj go z umiarem i zgodnie z instrukcją, aby nie podrażnić skóry.
Czesanie krok po kroku: Technika, która zapobiega kołtunom i usuwa martwy podszerstek
Prawidłowe czesanie border collie to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim zdrowia skóry i sierści. Zawsze zaczynam od dokładnego rozczesania włosa okrywowego, a dopiero potem przechodzę do podszerstka. Oto kilka kluczowych wskazówek:
- Systematyczność to podstawa: Regularne czesanie zapobiega tworzeniu się dużych kołtunów, które są trudne do usunięcia i mogą powodować ból.
- Czesz warstwami: Podziel sierść na sekcje i czesz od spodu, zaczynając od skóry. Użyj szczotki pudlówki, a następnie grzebienia, aby upewnić się, że nie ma żadnych splątań.
- Skup się na podszerstku: Po rozczesaniu włosa okrywowego, użyj furminatora lub podobnego narzędzia, aby delikatnie wyczesać martwy podszerstek. Rób to w kierunku wzrostu włosa, z wyczuciem, aby nie podrażnić skóry.
- Miejsca problematyczne: Szczególną uwagę poświęć miejscom, gdzie sierść ma tendencję do filcowania: za uszami, pod pachami, na udach ("portki") i pod ogonem.
Kąpiel jak często i jakich kosmetyków używać, by nie zaszkodzić?
Border collie nie wymaga częstych kąpieli. Zbyt częste mycie może naruszyć naturalną barierę ochronną skóry i sierści, prowadząc do przesuszenia, podrażnień, a nawet problemów dermatologicznych. Kąp swojego psa tylko wtedy, gdy jest naprawdę brudny i nie da się go wyczyścić na sucho. Zawsze używaj specjalistycznych szamponów dla psów, najlepiej tych przeznaczonych dla ras z podszerstkiem, które nie wysuszają skóry i pomagają w utrzymaniu zdrowej kondycji sierści. Po kąpieli dokładnie spłucz sierść i wysusz psa, najlepiej suszarką z chłodnym nawiewem, aby podszerstek nie pozostawał wilgotny.
Kategoryczny zakaz strzyżenia: Dlaczego nigdy nie wolno golić Border Collie?
To bardzo ważna kwestia, którą zawsze podkreślam: nigdy nie wolno strzyc ani golić sierści border collie! Ich podwójna warstwa sierści, zwłaszcza podszerstek, pełni kluczową rolę w termoregulacji. Golenie pozbawia psa naturalnej ochrony, co może prowadzić do poważnych konsekwencji. Latem pies jest narażony na przegrzanie i poparzenia słoneczne, ponieważ podszerstek, działając jak izolator, chroni przed upałem. Zimą natomiast traci ochronę przed zimnem. Ponadto, ogolona sierść często odrasta zmieniona podszerstek może stać się twardszy i bardziej obfity, a włos okrywowy rzadszy, co zaburza naturalną strukturę i funkcję szaty. Zamiast strzyżenia, postaw na regularne i dokładne wyczesywanie.
Border Collie a alergia: czy to rasa dla każdego?
Dlaczego Border Collie nie jest rasą hipoalergiczną?
Ze względu na swoją dwuwarstwową sierść z gęstym podszerstkiem i intensywne linienie, border collie nie jest rasą hipoalergiczną. To często powtarzany mit, że psy "z włosami" są hipoalergiczne, ale w rzeczywistości to nie sama sierść jest głównym alergenem, a białka zawarte w naskórku, ślinie i moczu psa. Border collie, obficie liniejąc, rozprzestrzenia te alergeny w otoczeniu, co może wywoływać silne reakcje u osób uczulonych.Co tak naprawdę uczula w psiej sierści i jak zminimalizować ryzyko?
Jak wspomniałam, alergenem jest białko zawarte w złuszczonym naskórku, ślinie i moczu psa. Te cząsteczki osiadają na sierści, a następnie, wraz z wypadającymi włosami, rozprzestrzeniają się w powietrzu i osadzają na meblach, dywanach i ubraniach. Dla osób z alergią na psy, border collie może być trudnym wyborem. Jeśli jednak jesteś alergikiem i marzysz o border collie, możesz spróbować zminimalizować ryzyko, stosując się do kilku wskazówek:
- Częste sprzątanie: Regularne odkurzanie (najlepiej odkurzaczem z filtrem HEPA) i mycie podłóg.
- Wietrzenie pomieszczeń: Częste wietrzenie pomaga usunąć alergeny z powietrza.
- Wyznaczenie stref "wolnych od psa": Ogranicz dostęp psa do sypialni i innych pomieszczeń, w których alergik spędza dużo czasu.
- Regularne kąpiele psa: Kąpiele (z odpowiednimi szamponami) mogą pomóc w usunięciu alergenów z sierści, ale nie należy przesadzać z ich częstotliwością.
- Wyczesywanie poza domem: Jeśli to możliwe, wyczesuj psa na zewnątrz, aby martwa sierść i alergeny nie rozprzestrzeniały się w domu.
- Oczyszczacze powietrza: Mogą pomóc w redukcji alergenów w powietrzu.
Piękna sierść od wewnątrz: dieta dla zdrowej szaty
Kluczowe składniki w diecie dla zdrowej skóry i lśniącej sierści
Piękna i zdrowa sierść to odzwierciedlenie ogólnego stanu zdrowia psa, a dieta odgrywa tu kluczową rolę. Aby Twój border collie cieszył się lśniącą i mocną szatą, jego jadłospis powinien być bogaty w następujące składniki:
- Kwasy tłuszczowe Omega-3 i Omega-6: Niezbędne dla zdrowej skóry, redukują stany zapalne, poprawiają elastyczność skóry i nadają sierści blask. Znajdziesz je w olejach rybnych (np. olej z łososia), siemieniu lnianym.
- Biotyna (witamina B7): Wspiera wzrost zdrowych włosów i pazurów, zapobiega ich łamliwości i wypadaniu.
- Cynk: Ważny dla regeneracji komórek skóry i włosów, jego niedobór może prowadzić do matowej sierści i problemów skórnych.
Przeczytaj również: Jak usunąć sierść z ubrań i pralki? Skuteczne sposoby
Suplementacja w praktyce: Kiedy warto sięgnąć po olej z łososia i inne dodatki?
Nawet najlepsza karma może nie zawsze dostarczyć wszystkich niezbędnych składników w wystarczającej ilości, zwłaszcza w okresach wzmożonego zapotrzebowania. Właśnie dlatego suplementacja może być bardzo pomocna. Ja często polecam właścicielom border collie:
- Olej z łososia: Jest doskonałym źródłem kwasów Omega-3. Regularne podawanie oleju z łososia może znacząco poprawić kondycję sierści, sprawiając, że będzie bardziej lśniąca, miękka i mniej podatna na wypadanie. Jest szczególnie wskazany w okresach linienia lub gdy sierść jest matowa i sucha.
- Preparaty z biotyną i cynkiem: Jeśli zauważysz, że sierść Twojego psa jest łamliwa, sucha lub nadmiernie wypada, warto rozważyć suplementy zawierające te składniki.
Zawsze jednak pamiętaj, aby przed wprowadzeniem jakiejkolwiek suplementacji skonsultować się z weterynarzem, który oceni stan zdrowia psa i dobierze odpowiednie dawkowanie.
